ابو القاسم سلطانى
451
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
گلپوش زردرنگ ، قطعات بيرونى و داخلى تخممرغى ، قطعات درونى يك سوم قطعات بيرونى . ميوه كپسول ، بيضى سهگوش ، دانهها سهگوش به رنگ قهوهاى ، از دانههاى بوداده به جاى قهوه استفاده مىشود . ريزوم ضخيم ، افقى ، قوى ، گوشتى ، مقطع زردرنگ ، ريشكدار پس از خشك كردن به رنگ قرمز درمىآيد . محل رويش اروپا ، حوزه مديترانه ، شمال آسيا ، اناتولى ، سوريه ، الجزاير ، بيروت ، قفقاز ، ايران : شمال ايران حاشيه مردابها ، كناره جوىهاى مازندران ، بابلسر ، نوشهر ، مزارع برنج سراسر گيلان به ويژه بين لاهيجان و رشت ، بين رشت و قزوين . قسمت قابل مصرف : ريزوم . تركيبات شيميائى : تانن ، موسيلاژ ، رزين ، ايريسين Irisine . خواص : قىآور قوى ، عطسهآور ، با دوز بالا مسهل قوى ، شيرابه محرك و مىتواند باعث تاول شود و سمى است . موارد مصرف : به صورت خوراكى با احتياط كامل در استسقاء ، اسهال و به صورت انفيه در سردرد ناشى از زكام و سرماخوردگى . اشكال داروئى : پودر ، دمكرده ، تنتور . احتياط : از آنجا كه ريزوم گياه مىتواند باعث استفراغ شديد و اسهال غير قابل كنترل شود لذا درمان بايد تحت نظر پزشك معالج باشد . Code - 2856 ريشه اريسا Iris spuria Pall . گياهى است پايا با ريزوم خزنده به ارتفاع 100 - 60 سانتيمتر ، از خانواده Iridaceae ، ساقه افراشته ، برگ دار ، برگها خطى سر نيزهاى ، گلپوش بنفش كمرنگ يا سفيد ، كپسول تخممرغى ، پهن دراز . محل رويش : بهشهر ، بين گرگان و بجنورد ، تالش ، اردبيل ، اروميه ، بين اصفهان و شيراز .